• Việt Nam thuộc nhóm quốc gia "Đột phá" hướng tới nền kinh tế số
    28/10/2015
    Quá trình chuyển đổi hướng tới nền kinh tế số toàn cầu năm 2014 có thể nói là chưa đồng nhất – một số quốc gia phát triển rất nhanh, trong khi một số quốc gia chưa thực sự nổi bật. Tính đến thời điểm cuối năm 2014, thị trường của 7 nền kinh tế số lớn nhất thậm chí còn lớn hơn các nước G7 nếu xét trên góc độ sức mua tương đương.

    Thêm vào đó, người tiêu dùng ở khu vực Châu Á – Thái Bình Dương được kỳ vọng là sẽ tiêu dùng trực tuyến trong năm 2014 nhiều hơn ở khu vực Bắc Mỹ. Cơ hội để phục vụ cho người tiêu dùng trực tuyến vẫn đang phát triển và đầy triển vọng nếu nhà kinh doanh định hướng được thị trường tiềm năng. 

    Những thay đổi trong thương mại số ngày nay không chỉ tập trung ở Trung Quốc hay Châu Á. Không chỉ Thung lũng Silicon mà Thượng Hải, hay Singapore, một công ty ở Đức, công ty Rocket Internet đang khởi động các dự án khởi nghiệp (start – up) thương mại điện tử (TMĐT), tại một loạt các thị trường mới nổi và sơ khai trên thế giới. Mục tiêu của công ty này là: trở thành nền tảng internet lớn nhất thế giới, vượt qua Hoa Kỳ và Trung Quốc. Rất nhiều công ty như “Rocket” đang đặt mục tiêu trở thành Alibaba và Amazon tại các nước còn lại trên thế giới như Jumia đang hoạt động ở 9 quốc gia châu Phi; Namshi ở Trung Đông; Lazada và Zalora ở ASEAN; Jabong ở Ấn Độ; và Kamyu ở 33 thị trường xuyên châu Phi, châu Á, châu Âu và Trung Đông.

    Tiền vốn chủ sở hữu tư nhân và vốn liên doanh đang được phỏng theo cách mà các nguồn vốn này đã đổ vào cơn sốt vàng tại Thung lũng Silicon trước đây. Chỉ riêng trong mùa hè 2014, 3 tỷ USD đã đổ vào lĩnh vực TMĐT ở Ấn Độ. Ngoài các công ty tiên phong ở Ấn Độ như Flipkart và Snapdeal, có gần 200 mô hình startup thương mại số phát triển nhờ nguồn vốn chủ sở hữu tư nhân và vốn liên doanh. Đây là điều đang xảy ra ở một quốc gia nơi phần lớn những người bán hàng trực tuyến đều thực hiện phương thức giao hàng thu tiền tận nơi (Cash on delivery - COD). Thẻ tín dụng hay PayPal đều ít được sử dụng; theo Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ, 90% các giao dịch tiền tệ ở Ấn Độ đều bằng tiền mặt. Kể cả Amazon khi tiếp cận thị trường Ấn Độ cũng phải chấp nhận hình thức thanh toán COD. Ấn Độ và một số nước có mức thu nhập trung bình như Indonesia và Colombia đều lệ thuộc nhiều vào tiền mặt. Nhưng dù tiền mặt vẫn đang chiếm ưu thế thì các sàn giao dịch số vẫn đang phát triển bùng nổ. Các công ty TMĐT nhạy bén chỉ đơn giản là đang thích ứng lại với phương thức tiền mặt này.

    Để hiểu rõ hơn về những thay đổi đang tồn tại trên thế giới, Chỉ số Phát triển số (Digital Evolution Index - DEI) đã được đưa ra bởi Trường Fletcher thuộc Đại học Tufts với sự hỗ trợ của Mastercard và DataCash nhằm đánh giá mức độ sẵn sàng cho nền kinh tế số của các quốc gia. Chỉ số DEI bao gồm 4 yếu tố chính: các yếu tố liên quan đến bên cung (bao gồm truy cập, thực hiện, và hạ tầng các giao dịch); các yếu tố liên quan đến bên cầu (bao gồm hành vi và xu hướng của người tiêu dùng, kiến thức thực tế về tài chính, Internet, và truyền thông xã hội); sự đổi mới (bao gồm hệ thống kinh doanh, công nghệ và huy động vốn, sự hiện diện và mức độ ảnh hưởng của các nhân tố mang tính chất rào cản cũng như của các ý tưởng và văn hóa khởi nghiệp); và thể chế (bao gồm tính hiệu quả của các chính sách của Chính phủ và vai trò của Chính phủ trong điều tiết doanh nghiệp, ban hành chính sách, văn bản quy phạm pháp luật cũng như thúc đẩy môi trường kỹ thuật số). Kết quả đánh giá theo DEI gồm thứ hạng của 50 nước được lựa chọn dựa trên hai tiêu chí; hoặc là có số lượng người dùng Internet nhiều nhất trong 3 tỷ người dùng trên thế giới hoặc là quê hương của một tỷ người dùng tiếp theo.

    Dựa trên mức độ hoạt động của các quốc gia trên bảng chỉ số trong các năm từ 2008 đến 2013, các quốc gia được phân thành 4 loại: 
    Nổi bật: là các quốc gia cho thấy mức độ phát triển số cao trong quá khứ và tiếp tục duy trì được tốc độ phát triển.
    Chững lại: là các quốc gia đã đạt được mức độ phát triển cao trong quá khứ nhưng hiện đang mất đà và có nguy cơ tụt hậu.
    Đột phá: là các quốc gia đang có tiềm năng phát triển một nền kinh tế số mạnh mẽ. Mặc dù điểm tổng thể của các quốc gia này vẫn còn thấp nhưng lại đang tiến về phía trước và mục tiêu trở thành các “quốc gia nổi bật” trong tương lai.
    Dè chừng: là các quốc gia đang có nhiều cơ hội và thử thách song song, với điểm số thấp ở mức độ hiện tại và tốc độ tăng của chỉ số DEI của các quốc gia này cũng không cao. Một số quốc gia có thể vượt qua các trở ngại với các sáng kiến vượt trội và các biện pháp nhằm thu hẹp các khoảng cách, trong khi số khác dường như vẫn còn đang lúng túng.


    Các quốc gia thuộc nhóm “Đột phá” bao gồm Ấn Độ, Trung Quốc, Brazil, Việt Nam, và Phillipines đang cải thiện mức độ sẵn sàng số của mình một cách nhanh chóng. Tuy nhiên để những nước này bước sang giai đoạn phát triển ở mức cao hơn thì vẫn là một thách thức. Đạt được mức độ này đồng nghĩa với việc phải đối mặt với những thách thức như cải thiện cơ sở vật chất nguồn cung và hỗ trợ cho người tiêu dùng trong nước phát triển nhận thức cao hơn nữa.
    Các quốc gia thuộc nhóm “Dè chừng” như Indonesia, Nga, Nigeria, Ai Cập và Kenya có rất nhiều điểu tương đồng như thể chế bất ổn và khả năng cải tổ thấp. Các quốc gia này cũng thể hiện 1 hoặc 2 yếu tố vượt trội – chủ yếu là về nhân khẩu học – khiến các quốc gia này trở nên hấp dẫn với các nhà kinh doanh và nhà đầu tư, nhưng các quốc gia này lại lãng phí quá nhiều nguồn lực chỉ vì ràng buộc về thể chế và cơ sở hạ tầng. Tìm được cách tháo gỡ các cản trở này sẽ giúp các quốc gia định hướng được nguồn lực phát triển một cách có hiệu quả hơn.

    Phần lớn các quốc gia Tây Âu và Bắc Âu, Úc, Nhật Bản đều đang ở mức “Chững lại”. Cách duy nhất để tạo bước nhảy vọt là học hỏi cách thức hoạt động của các quốc gia thuộc nhóm “Vượt trội”: nỗ lực đột phá gấp đôi vào sự đổi mới và tiếp tục tìm kiếm các thị trường quốc tế. Các quốc gia Chững lại cũng đang bị già hóa dân số. Thu hút các tài năng trẻ nhập cư có thể giúp phục hồi sự đổi mới nhanh chóng hơn.  

    Bức tranh toàn cảnh tương lai sẽ như thế nào? Hàng tỷ người tiêu dùng sẽ bước vào môi trường trực tuyến và đưa ra các quyết định mua sắm trên thiết bị di động – một thực tế rất khác so với những người tiêu dùng đã xây dựng nên nền móng của ngành công nghiệp TMĐT ngày nay. Các ảnh hưởng xuyên quốc gia sẽ tiếp tục gia tăng và phạm vi cạnh tranh ngày càng mở rộng: dù tốc độ phát triển của Châu Âu chậm lại, thì các công ty Châu Âu như Rocket Internet vẫn có thể phát triển bằng cách hướng tới những thị trường phát triển nhanh trên thế giới; những gã khổng lồ của một thế giới đang nổi lên như Alibaba với các nguồn lực và thương hiệu mới của mình, sẽ khai thác mọi thị trường tiềm năng khác; các tên tuổi lớn như Amazon và Google sẽ tìm kiếm tăng trưởng trong các thị trường và sản phẩm mới. Các nền kinh tế mới nổi sẽ tiếp tục phát triển theo các hướng riêng để thích ứng với những người tiêu dùng trực tuyến mới. Các công ty sẽ phải sáng tạo bằng cách tùy biến hướng tiếp cận hướng tới mục tiêu hành tinh kỹ thuật số bằng cách tháo gỡ các trở ngại về thể chế và cơ sở hạ tầng, đặc biệt là ở các thị trường hứa hẹn sẽ có thêm hàng tỷ người tiêu dùng trực tuyến trong tương lai.


    Nguồn: hbr.org
Tin mới
Tin tức
TRA CỨU
WEBSITE THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ ĐÃ ĐĂNG KÝ/THÔNG BÁO VỚI BỘ CÔNG THƯƠNG
LIÊN KẾT