Tham dự buổi làm việc, về phía Bộ Công Thương có lãnh đạo nhiều đơn vị như: Vụ Kế hoạch, Tài chính và Quản lý doanh nghiệp; Vụ Phát triển thị trường nước ngoài; Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước; Cục Công nghiệp; Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công; Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số; Cục Xuất nhập khẩu. Về phía địa phương có Ban lãnh đạo Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh (TP. HCM) cùng đại diện các phòng, ban chuyên môn.

Buổi làm việc nằm trong chương trình công tác của Bộ Công Thương nhằm nắm bắt đầy đủ bức tranh phát triển ngành Công Thương tại TP. HCM, trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước. Đây cũng là dịp để hai bên rà soát, đánh giá các kết quả đạt được trong thời gian qua, đặc biệt ở các lĩnh vực sản xuất công nghiệp, thương mại nội địa, xuất nhập khẩu, thương mại điện tử (TMĐT) và chuyển đổi số.

Ông Hà Văn Út - Phó Giám đốc Sở Công Thương TP. HCM báo cáo đánh giá tình hình phát triển ngành Công Thương Thành phố; xây dựng định hướng, nhiệm vụ và giải pháp năm 2025, tầm nhìn đến 2030 tại buổi làm việc

Báo cáo tại buổi làm việc, ông Hà Văn Út - Phó giám đốc Sở Công Thương TP.HCM - cho biết sự cộng hưởng nguồn lực sau sáp nhập TP.HCM mới đã tạo ra một chuỗi giá trị khép kín từ sản xuất, cung ứng nội địa đến xuất khẩu, nâng cao vị thế của ngành công thương trong vai trò dẫn dắt tăng trưởng. Tuy nhiên, dù đạt nhiều kết quả khả quan nhưng hiện vẫn còn nhiều khó khăn nội tại đang kìm hãm đà phát triển của đô thị có quy mô mới. Cụ thể, có các hạn chế như việc quỹ đất công nghiệp tại lõi đô thị đã gần cạn kiệt, việc giải phóng mặt bằng tại các cụm công nghiệp còn chậm, dẫn đến tỉ lệ thu hút đầu tư mới chỉ đạt hơn 30%. Từ đó buộc thành phố phải tính toán dịch chuyển không gian sản xuất ra các khu vực ngoại vi. Chi phí logistics cao do hạ tầng kết nối chưa đồng bộ, tình trạng kẹt xe thường xuyên làm gián đoạn việc vận chuyển. Còn tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng nguồn nhân lực kỹ thuật cho các ngành công nghệ mũi nhọn như chip, bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI). Bên cạnh đó, hoạt động xuất khẩu vẫn phụ thuộc nhiều vào khu vực FDI và nguyên liệu nhập khẩu, trong khi các doanh nghiệp nội địa chưa xây dựng được nhiều thương hiệu mạnh trên trường quốc tế.

Ông Bùi Tá Hoàng Vũ - Giám đốc Sở Công thương TPHCM tại buổi làm việc

Về phát triển TMĐT và kinh tế số, Sở Công Thương TP. HCM cũng nhận định đây tiếp tục là lĩnh vực giữ vai trò quan trọng trong bức tranh tăng trưởng kinh tế của Thành phố, giữ vai trò quan trọng trong việc mở rộng thị trường tiêu thụ, nâng cao năng lực cạnh tranh và hỗ trợ doanh nghiệp phát triển sản xuất, kinh doanh. Sự phát triển nhanh của TMĐT không chỉ thúc đẩy tiêu dùng nội địa mà còn hình thành nhiều mô hình kinh doanh mới, linh hoạt, phù hợp với xu thế chuyển đổi số. Những yếu tố thuận lợi nổi bật gồm hạ tầng số ngày càng hoàn thiện, mức độ tiếp cận công nghệ cao của người dân, xu hướng mua sắm trực tuyến gia tăng mạnh mẽ và sự tham gia sâu rộng của các sàn TMĐT lớn. Đồng thời, các chương trình hỗ trợ của Nhà nước như kích cầu tiêu dùng, tuần lễ sản phẩm OCOP trên sàn, kết nối cung – cầu trực tuyến… tiếp tục tạo nền tảng để TMĐT phát triển sâu rộng và bền vững.

Bên cạnh đó, TP. HCM là địa phương tập trung trụ sở của nhiều doanh nghiệp và dịch vụ hỗ trợ TMĐT lớn trên cả nước, đồng thời đóng vai trò tiên phong trong việc hình thành và thử nghiệm các xu hướng mới. Các sàn TMĐT lớn như Shopee, Lazada, Tiki… đã tăng cường hiện diện tại Thành phố cả về hệ thống điều hành và hạ tầng kỹ thuật. Thành phố không chỉ là thị trường tiêu dùng trọng điểm với lượng đơn hàng thuộc nhóm cao nhất cả nước, mà còn là nơi phát triển nhiều mô hình TMĐT hiện đại như livestream bán hàng, thanh toán điện tử và hậu cần thương mại tích hợp.

Trên cơ sở nội dung các báo cáo và thảo luận, đoàn công tác Bộ Công Thương đã tập trung phân tích những khó khăn, vướng mắc và “điểm nghẽn” đang ảnh hưởng đến tăng trưởng. Các vấn đề nổi bật gồm năng lực sản xuất phục hồi chưa đồng đều, chi phí đầu vào gia tăng, thị trường xuất khẩu biến động, cùng áp lực chuyển đổi xanh và chuyển đổi số… Trong lĩnh vực TMĐT và kinh tế số, thị trường TMĐT tại TP. HCM vẫn còn tồn tại một số vấn đề liên quan đến phát triển bền vững, lành mạnh của ngành, về đảm bảo tính công bằng, lợi ích phát triển chung của cộng đồng. Việc kiểm tra chất lượng hàng hóa và việc quản lý thuế đối với các hình thức như bán hàng qua mạng xã hội vẫn còn phức tạp.

Bà Nguyễn Thị Minh Huyền - Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số

Phát biểu tại buổi làm việc, bà Nguyễn Thị Minh Huyền - Phó Cục trưởng Cục TMĐT và Kinh tế số ghi nhận và đánh giá cao tính chủ động và tích cực của TP. HCM trong việc triển khai cung cấp thủ tục hành chính về quản lý hoạt động thương mại điện tử ngay sau khi triển khai chính quyền hai cấp. Bà Huyền nhấn mạnh, TP. HCM là điểm sáng về TMĐT và kinh tế số của cả nước với quy mô thị trường TMĐT TP.HCM chiếm khoảng 30% quy mô toàn quốc. Để góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số, tiếp cận ở góc độ phát triển kinh tế số, bà Huyền nhận định, TP.HCM có vai trò đầu tàu của cả nước. Đặc biệt, kinh tế số là một trong những định hướng quan trọng trong chiến lược phát triển ngành Công Thương giai đoạn tới. Bà khẳng định TMĐT không chỉ góp phần mở rộng thị trường tiêu thụ nội địa mà còn hỗ trợ doanh nghiệp kết nối với thị trường quốc tế một cách hiệu quả thông qua TMĐT xuyên biên giới. Trên cơ sở đó, việc tăng cường năng lực ứng dụng công nghệ số, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và hoàn thiện khung chính sách là những yếu tố then chốt để thúc đẩy TMĐT phát triển bền vững, góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội của địa phương và cả nước.

Bên cạnh việc nhận diện những tồn tại, hạn chế, đại diện Cục TMĐT và Kinh tế số cũng đề xuất một số giải pháp trọng tâm, trong đó chú trọng hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng công nghệ mới; thúc đẩy phát triển thị trường TMĐT thống nhất; tăng cường liên kết giữa các sàn TMĐT, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận thị trường; đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh trong môi trường TMĐT toàn cầu.

Bà Phan Thị Thắng - Thứ trưởng Bộ Công Thương kết luận buổi làm việc

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Phan Thị Thắng đánh giá cao kết quả triển khai chủ trương, chính sách phát triển TMĐT trên địa bàn TP. HCM trong thời gian qua. Theo bà Thắng, TP.HCM sau khi hợp nhất các nguồn lực không còn là một địa phương đơn lẻ mà đã trở thành "động lực tăng trưởng của cả nước", thậm chí là "đầu tàu của đầu tàu". Nếu các chỉ tiêu công nghiệp, thương mại của thành phố không đạt, tăng trưởng chung của cả nước sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp. Thứ trưởng đánh giá, TMĐT và kinh tế số là một trong những trụ cột quan trọng trong chiến lược phát triển ngành Công Thương, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế, cải thiện môi trường kinh doanh và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế phù hợp với xu thế số hóa toàn cầu.

Trên tinh thần đó, Thứ trưởng đề nghị các đơn vị thuộc Bộ phối hợp chặt chẽ với Sở Công Thương TP. HCM tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện hệ thống chính sách, tăng cường hỗ trợ về kỹ thuật, đào tạo, kết nối thông tin và dữ liệu; đồng thời đẩy mạnh truyền thông để doanh nghiệp hiểu rõ vai trò của chuyển đổi số trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Việc phối hợp mang tính liên tục và toàn diện được coi là yếu tố quan trọng nhằm tạo động lực phát triển mới, hướng đến mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, phát triển thị trường một cách bền vững. Trong tổ chức thực hiện, Bộ Công Thương sẽ tăng cường phối hợp, thiết lập đầu mối hỗ trợ riêng nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn cho Thành phố. Hai bên cũng sẽ duy trì kết nối thường xuyên để nâng cao hiệu quả phối hợp.

Kết thúc buổi làm việc, Thứ trưởng bày tỏ tin tưởng ngành Công Thương TP. HCM sẽ tiếp tục phát huy vai trò đầu tàu, đóng góp tích cực vào tăng trưởng chung. Bộ Công Thương cam kết đồng hành, hỗ trợ Thành phố tháo gỡ các “điểm nghẽn”, hướng tới mục tiêu phát triển nhanh và bền vững trong thời gian tới./.